การเปิด “คลินิกแพทย์แผนไทย หรือ คลินิกกัญชา” อย่างถูกต้อง ต้องทำอย่างไร?
ในปัจจุบัน กระแสการดูแลสุขภาพด้วยแพทย์แผนไทยและกัญชาทางการแพทย์ได้รับความสนใจเป็นอย่างมาก ประกอบกับการควบคุมไม่ให้นำช่อดอกกัญชาไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ ตามประกาศกระทรวง สาธารณสุข เรื่อง สมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568 ลงวันที่ 11 พ.ย.2565 ทำให้ผู้ประกอบการหลายท่านเริ่มมองหาโอกาสในการเปิดคลินิกแพทย์แผนไทยหรือคลินิกกัญชา บทความนี้จะให้ข้อมูลเกี่ยวกับการขออนุญาตเปิดคลินิกประเภทดังกล่าว ตามข้อกำหนดของกระทรวงสาธารณสุข เพื่อให้ผู้สนใจสามารถเตรียมตัวได้อย่างถูกต้องและครบถ้วน
คลินิกแพทย์แผนไทย: ข้อกำหนดและขั้นตอนการขออนุญาต
การเปิดคลินิกแพทย์แผนไทยอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของ พระราชบัญญัติสถานพยาบาล พ.ศ. 2541 และ ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ที่เกี่ยวข้อง สิ่งสำคัญที่ต้องเตรียมพร้อมมีดังนี้
1. สถานที่ตั้ง :
- ต้องมีขนาดพื้นที่เหมาะสมกับการให้บริการ อย่างน้อย 20 ตารางเมตร
- มีการแบ่งสัดส่วนการใช้งานที่ชัดเจน ไม่ปะปนกับที่พักอาศัย หรือกิจการอื่น
- มีห้องตรวจ ห้องทำหัตถการ ห้องน้ำ ห้องทำให้ปราศจากเชื้อ พื้นที่จัดเก็บยาและเวชภัณฑ์
2. บุคลากร :
- ผู้ดำเนินการสถานพยาบาล: ต้องเป็นผู้ประกอบวิชาชีพการแพทย์แผนไทย หรือผู้ประกอบวิชาชีพการแพทย์แผนไทยประยุกต์ ที่ได้รับใบอนุญาตและมีคุณสมบัติตามที่กฎหมายกำหนด
- แพทย์แผนไทยประจำคลินิก: ต้องเป็นผู้ประกอบวิชาชีพการแพทย์แผนไทย หรือผู้ประกอบวิชาชีพการแพทย์แผนไทยประยุกต์ ที่ได้รับใบอนุญาตและมีประสบการณ์ตามที่กำหนด (หากไม่ใช่คนเดียวกับผู้ดำเนินการ)
3. อุปกรณ์ เครื่องมือ ยาและเวชภัณฑ์ :
- มีอุปกรณ์และเครื่องมือที่จำเป็นสำหรับการตรวจ วินิจฉัย บำบัด และฟื้นฟูด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย เช่น เตียงตรวจโรค อุปกรณ์สำหรับหัตถการต่าง ๆ
- เวชภัณฑ์ ยาแผนไทยตามข้อกำหนด และสมุนไพรที่ใช้ต้องได้รับอนุญาตและมีคุณภาพมาตรฐาน
4. การขออนุญาต :
- ยื่นคำขออนุญาตเปิดสถานพยาบาล (สพ.1) และคำขออนุญาตดำเนินการสถานพยาบาล (สพ.5) ที่กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (กทม.) หรือ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด (สสจ.) ในพื้นที่ที่คลินิกตั้งอยู่
- เตรียมเอกสารประกอบการพิจารณา เช่น แผนผังคลินิก ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ เอกสารแสดงสิทธิการครอบครองสถานที่
- จัดเตรียมสถานที่ของคลินิกให้เรียบร้อยตามเกณฑ์ข้อกำหนด
- ถ่ายภาพหรือวีดีโอประกอบการยื่นขออนุญาต หรือ เจ้าหน้าที่ สสจ. จะเข้ามาตรวจสอบสถานที่
- หากผ่านการพิจารณา จะได้รับใบอนุญาตให้ประกอบกิจการสถานพยาบาล (สพ.7) และใบอนุญาตให้ดำเนินการสถานพยาบาล (สพ.19)
คลินิกกัญชา: ข้อกำหนดเพิ่มเติมสำหรับกัญชาทางการแพทย์
สำหรับคลินิกที่ต้องการใช้กัญชาทางการแพทย์ในการรักษา (ซึ่งมักจะรวมอยู่ในการให้บริการของคลินิกแพทย์แผนไทย หรือคลินิกเวชกรรม) จะมีข้อกำหนดเพิ่มเติมที่เข้มงวดกว่าปกติ เนื่องจากกัญชาเป็นพืชควบคุม กรณีให้การรักษาหรือจ่ายยาที่มีสารสกัดจากทุกส่วนของพืชกัญชาหรือกัญชง ซึ่งเป็นพืชในสกุล Cannabis สารสกัดที่มีปริมาณสารเตตราไฮโดรแคนนาบินอล (tetrahydrocannabinol, THC) เกินร้อยละ 0.2 โดยน้ำหนัก ต้องดำเนินการขอใบอนุญาตเพิ่มเติม ดังต่อไปนี้
1. ใบอนุญาตจำหน่ายหรือมีไว้ในครอบครองซึ่งยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 เฉพาะกัญชา
- นอกเหนือจากใบอนุญาตเปิดสถานพยาบาลแล้ว คลินิกจะต้องขออนุญาตจำหน่ายหรือมีไว้ในครอบครองซึ่งยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 (กัญชา) จากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)
- การขออนุญาตนี้มีขั้นตอนและเอกสารประกอบเฉพาะ เช่น แผนการจัดเก็บกัญชา การบันทึกข้อมูล และการรายงานการใช้กัญชา รายชื่อแพทย์ที่ได้รับอนุญาตให้สั่งใช้กัญชา ตามข้อกำหนดของ (อย.)
2. บุคลากร (ผู้ประกอบวิชาชีพการแพทย์แผนไทย) :
- แพทย์ผู้สั่งใช้กัญชา: ต้องเป็นผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม หรือผู้ประกอบวิชาชีพการแพทย์แผนไทย หรือผู้ประกอบวิชาชีพการแพทย์แผนไทยประยุกต์ หรือผู้ประกอบวิชาชีพการแพทย์แผนจีน ที่ผ่านการอบรมหลักสูตรการใช้กัญชาทางการแพทย์ ตามที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนด และต้องเป็นการปรุงยาเฉพาะรายตำรับยากัญชาทางการแพทย์แผนไทย หรือ การเตรียมปรุงยาสำหรับผู้ป่วยเฉพาะราย เท่านั้น
- บุคลากรที่เกี่ยวข้องกับการจ่ายยาหรือผลิตภัณฑ์กัญชา ต้องมีความรู้ความเข้าใจและปฏิบัติตามระเบียบที่เกี่ยวข้องอย่างเคร่งครัด
3. การจัดเก็บ การรายงาน และควบคุมกัญชา:
- ต้องมีมาตรการรักษาความปลอดภัยในการจัดเก็บกัญชาอย่างรัดกุม เช่น ตู้เซฟ ห้องนิรภัย เพื่อป้องกันการลักลอบนำออกไปใช้ผิดวัตถุประสงค์
- ต้องมีการบันทึกการรับ การจ่าย การรายงาน และการใช้กัญชาอย่างละเอียดและเป็นระบบ สามารถตรวจสอบย้อนหลังได้
4. รูปแบบการให้บริการ:
- การจ่ายยาหรือผลิตภัณฑ์กัญชาต้องเป็นไปตามข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ และตามดุลยพินิจของแพทย์ผู้รักษาที่ผ่านการอบรม
- มีการติดตามอาการและผลการรักษาของผู้ป่วยที่ใช้กัญชาอย่างใกล้ชิด
ข้อควรทราบ และข้อแนะนำเพิ่มเติม
- ศึกษาประกาศที่เกี่ยวข้องอย่างละเอียด: กฎหมายและประกาศที่เกี่ยวข้องกับการแพทย์แผนไทยและกัญชาทางการแพทย์มีการปรับปรุงอยู่เสมอ ควรศึกษาข้อมูลล่าสุดจากเว็บไซต์ของกระทรวงสาธารณสุขและ อย.
- ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ: หากไม่แน่ใจในขั้นตอนหรือข้อกำหนด สามารถปรึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด หรือทนายความที่มีความเชี่ยวชาญด้านกฎหมายสาธารณสุข
- การปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด: การเปิดคลินิกต้องปฏิบัติตามกฎหมายและข้อกำหนดอย่างเคร่งครัด เพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปอย่างถูกต้องและหลีกเลี่ยงปัญหาทางกฎหมายในอนาคต
- การเปิดคลินิกแพทย์แผนไทย หรือคลินิกกัญชา เป็นโอกาสที่ดีในการส่งเสริมสุขภาพของประชาชน อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการต้องให้ความสำคัญกับการเตรียมความพร้อมและปฏิบัติตามกฎหมาย เพื่อให้คลินิกสามารถดำเนินงานได้อย่างราบรื่นและปลอดภัย
ดังนั้น หากใครกำลังสนใจอยากยื่นขออนุญาตเปิดคลินิกแพทย์แผนไทย หรือ คลินิกกัญชา แต่ไม่รู้จะเริ่มต้นอย่างไร หรือกำลังเผชิญปัญหาข้อกำหนดกฎเกณฑ์ต่างๆ ทางเราพร้อมให้คำปรึกษา ตลอดจนช่วยอำนวยความสะดวกให้กับท่านตั้งแต่เริ่มต้นจนได้รับใบอนุญาต พร้อมให้คุณเป็นเจ้าของธุรกิจสถานพยาบาล (คลินิกแพทย์แผนไทย/คลินิกกัญขา) ได้อย่างง่ายดาย และดำเนินธุรกิจอย่างถูกต้องตามกฎหมาย
#คลินิกการแพทย์แผนไทย #คลินิกกัญชา #ใบอนุญาตขายกัญชา #กัญชาทางการแพทย์ #ใบอนุญาตคลินิก